AYDIN ve "AYDIN"

ÖNSÖZ

GIRIS

BIRINCI KITAP: "AKILCI" AYDIN SORUNU

Birinci Kesim: Uluslari Aydinliga Çikaran ya da Karanliklarda Tutan Güç: Aydin ve "Aydin Acubesi"

I) Aklin Egemenligine ve Rehberligine ve Insan Varliginin Degerine Inanan "Gerçek Aydin" Tipi

II) Akli "Yaratici Güç" Niteligine Sokma Konusunda Aydin'in Rolü

III) Geleneksellige Karsi Savasmak, Gerçek Aydin'in En Büyük Görevidir

IV) Gerçek Aydin, Insanligin Istiraplari Karsisinda Susmayi Suç Sayar

V) Gerçek Aydin Her Türlü Yalana Karsi Savasmayi Kutsal Görev Sayar

VI) Insanligin Yetistirdigi Ilk Gerçek Aydin Akhnaton'dan (M.Ö. 1395-1305) Yirminci Yüzyilin Bertrand Russell'larina

Ikinci Kesim: "Akilci Aydin" Yetistirme Konusunda Bati Dünyasi ve Seriat Dünyasi

Üçüncü Kesim: Bati'nin Fikirsel Gelismesinde "Gerçek Aydin"in Rolü

I)Bati'nin Karanlik Çaga Girisi

1)"Bilimsel gerçeklere dinsel verilerle degil, akil rehberiyle erisilebilir" formülünün geçerli sayildigi Eski Çag

2) Aklin dinsel baski altina girmesi, özgürlügünü yitirmesi ve böylece "akil rehberligi" yerine "iman üstünlügü" zihniyetinin ve dolayisiyla "dogmatik düsün" geleneginin yerlesmesi

3) Orta Çag döneminin iki özelligi: "Dogmacilik" ve "Iskolastikçilik"

4)Orta Çag boyunca Batili aydin, insan aklini hem dogmacilik'tan (dinsel kölelikten) ve hem de iskolastik aliskanliktan kurtarma çabasinda bulunmustur

A) "Kutsal" Bilinen Kitap'lari Akil Süzgecinden Geçirme Egilimlerinin Öncüleri:

B) Bati'li insan daha 11ci yüzyilda "Dogmatik" düsün tarzina ve "Kadercilige" ve "Kötü düzen'e" karsi isyan etme gelenegine yönelir:

C) "Kutsal" sayilan Kitap'larin Tanri sözleri olmadigini ve "Gerçekleri" yansitmadigini söyleyerek Kisi'yi fikren gelistirip kendi kaderinin sorumlusu kilmaga çalisanlar (12ci ve 13cü yüzyillar)

D) 13cü yüzyil: Dinsel verilerin akilci elekten geçirilmesi gereginde direnenler:

E ) 14cü yüzyil: Düsünce özgürlügünü saglamak için Papa'ligin mutlak otoritesine ve batil inançlara karsi savasim:

F) 15ci ve 16ci Yüz Yil'lar: "Dogmaciliga" ve "Iskolastik" düsünce tarzina karsi son saldiriya kalkisanlar ve insan varligi degerinin ön plana alinmasi için savasanlar:

II) Insan Varligina "Güven" ve "Sevgi" Duygulariyla Dolu Batili Aydin'in Zaferi

III)Halk Yiginlarini Köhne Geleneklerden ve Ilkel Din Anlayisindan Kurtarip "Özgür ve Akilci Düsünce" Aliskanligina Sokmaya Çalisan Diger Kalemler

IV) "Akilcilik Savasimi"nin ve "Akilci Düsünce"nin Eylemli Basarisi: 1789 Fransiz Ihtilâli

V) 19. ve 20. Yüzyillar Boyunca Batili Aydin ve "Fikirsel Dürüstlük" Içerisinde "Akilci"lik Savasimi'ni Ayni Sevkle Sürdürür

1)Batili Aydin'in Yüzyillar Boyunca Verdigi Akilcilik Savasimi, Din Duygularinda Gerileme Degil Fakat Yücelme Sonucunu Yaratmistir

Dördüncü Kesim: Seriât Dünyasi'nin Akil Çagi'na Çikamayisinda "Aydin"in Sorumlulugu

I)Islâm Dünyasi'nin Geriliginin Baslica Nedeni "Aydin" diye bilinen Sinifin "Dogmacilik" ve "Iskolastikçilik" gibi Hastaliklardan Kurtulup Akil Çagi'na Çikamamis Olmasidir

II)Bati Dünyasi Aklin Üstünlügüne Inanan ve Akli "Tanri" Kertesinde Kilan Aydin Tipi Yaratabildigi Halde Islâm Dünyasi Yaratamamistir

III)Akilciliga Özenen Fakat Cesretsizlik ve Insan Sevgisinden Yoksunluk Gibi Nedenler Yüzünden Akilciligi Gerçeklestiremeyen "Aydinlar"

IV)1400 yil boyunca Islâm dünyasi, "Akilci düsünce"yi seriât'a karsi diken ve seriât'i elestirip yeren ya da reddeden aydin tipi çikaramiyor

V)Insan'in "insan"a sevgisini yok eden ve kisi sahsiyetinin haysiyetini çigneyen hükümler karsisinda seriât dünyasi "aydinlari'nin" susmuslugu

VI)Seriât dünyasi aydin'larinin akilci düsünce'yi egemen kilamamalarinin kisa hikâyesi; Geçmisten örnekler

1) Abu Bakr Muhammad b. Zakariya al-Razi

2) Abu Yusuf Ya'kub b. Ishak al-Kindi

3) Abu Osman Amr b. Bahr al-Cahiz

4) Abu Nasr Muhammad al-Farabi

5) Abu Ali el-Husayn b. Abd Allah Ibn Sina

6) Abu'l-Rayhan Muhammad b. Ahmed al-Biruni

7) Abu'l Vefa Ali b. Akil ... Ibn Akil

8) al-Idrisi

9) Abu'l Valid Muhammed b. Ahmed Ibn Rüst

10) Muhyi-d-Din Arabi

11) Ibn al-Nafis

12) Ibn Haldun

1) Mutezile Sinifinin Akilciliga Yönelik Görünen Tutumu

2) Aydin Sayesinde Bati Ülkeleri Laik Egitime Yönelirken, Aydin Ihaneti Yüzünden Seriat Ülkeleri Dinsel Egitimde Kalir

VIII) Bati'li Aydin, Kisi'yi Ilâhi Güçlerin Oyuncagi Olmaktan Çikarip Kendi Kaderinin Sorumlusu Yaparken, Seriât Dünyasi'nin "Aydinlari" Kisi'yi Kader Kurbani Halinde Tutmuslardir

IX) Bati'li Aydin Akilci Yoldan Ahlâksal Asama'ya Dogrulurken, Seriâtçi "Aydin" Dinsel Ahlâk Disinda Bir Sey Aramaz

X) Bati'li Aydin Din Adina Savaslari ve Öldürmeleri Ahlâkilige Aykiri Sayarken Seriâtçi "Aydin" Fazilet Bilmistir

XI) Batili Aydin Peygamber Diye Bilinen Kimselerin Yasamlarini Elestirmis, Seriâtçi "Aydin" ise Körü Körüne Yüceltmistir

XII) Seriât Zihniyetinden Siyrilamadigi için "Müspet" Ahlâk Anlayisina Yönelemeyenler

1)Seriât dünyasinin iftihar vesilesi edindigi Ahlâk-i Celâîi'de "Ahlâk" ve "Insanlik anlayisi: Kölelere ve hizmetçilere inek muamelesi yapin. Kadinlara fazla sevgi ve sefkat göstermeyin, onlarin sözüne göre is görmeyin!"

2) Evliya Çelebi (1611-1682) "Geçimini tiye'lerle ve ganimet'lerle saglayip, dalkavukluk yapmayi" ahlakilik'ten sayar

3) Katip Çelebi

4) Seriat ahlâkli Nabi Yusuf Efendi

XIV) Akilciliga Düsman Zihniyet'in Koruyuculari Olarak "Aydin"lar

XV) Akilciliga Düsman Zihniyet Temsilcileri'nin "Bilim" Diye Ugrastiklari Sorunlar

XVI) Batili Aydin "Tanri" Anlayisinda Degisiklik Yaparak Fikirsel ve Ahlâksal Gelismeyi Saglarken Seriâtçi "Aydin" Geleneksel Tanri Anlayisindan Ayrilmamistir

XVII) Bati'li Aydin "Insan Varligi'nin Kutsalligi" ve "Insan Sevgisi" Inanislari'ni Yerlestirmeye Çalisirken, Seriâtçi Aydin Insan'i "Kul Kertesinde Tutan ve Farkli Din ve Inançtakilere Krasi Düsman Kilan Zihniyetten Kurtaramamistir

XVIII) "Hümanist" Egilimde ve Insanlik Sevgisi Özlemi Içerisinde Görünmekle Beraber Seriât Girdabindan Kurtulamayan ve Bu Nedenle Insan Haklari Kavramindan Yoksun Kalanlar

1) Hüseyn Ibn Mansur al-Hallâc

2) al-Siblî (Abû Bakr Dulah B. Cahdar)

3) Mevlânâ Celaleddin Rumi

4) Ebu'l âlâ Ma'arri

5) Yunus Emre

IKINCI KITAP: Halk'a Düsman Aydin ve Aydin'a Düsman Halk

I) Bati'li Aydin, Insan Varliginin Degerine Iman ve Aklin Sinirsiz Gelisebilirligine Güven Beslemis ve Bu Iman ve Güvenle Halki Gelistirmistir, Seriâtçi Aydin ise Bundan Yoksun Olarak Halki Ilkel'likler Içerisinde Yüzdürmüstür

II) Halk'i "Sürü" Niteliginde Gören ve Cehalet Içinde Tutmak Isteyen Seriâtçi "Aydin"

III) Halk'in Cehalet'ten Kurtulamayacagina Inanmis "Aydin" Tipi: "Ibn Yakzan"

IV) Seriâtçi "Aydin" Hlak Yiginlarinin Felsefi ve Bilimsel Gerçeklerden Habersiz Birakirken, Bati'li Aydin, Orta Çag'da Bile Halk'a Dönük Olarak Ilim Yapar

V) Halk'i, Aklin "Yaniltici" Oldugu Inanciyla Yoguran ve "Akilciliga" Düsman Yapan Aydin

VI) Seriâtçi Aydin, Akla ve Mantiga Ters Düsen ya da "Çelismeli" Seriât Hükümlerini Degistirecek Yerde Bunlari Birer "Hikmet" imis gibi Göstererek Halk'i Cahil Tutup Bu Hükümlerle Sömürür

VII) Halk'in Cehaletinde Kendi Mutlulugunu Arayan Seriâtçi "Aydin"in Benimsedigi Formül "Benim Mutlulugumu Yapan Cehalet Bin Yasasin"

VIII) Halk'i Hiçe Sayan Zihniyet "Kamuoyu" Kavramindan Habersiz Kalmistir

IX) Halk'i Cehaletten Çikarmak Ister Görünenler Dahi Cehalet'i "Fazilet" gibi Tanimlama Kurnazligindadirlar

X) Halk Aklini ve Zekâsini Kullanmasin ve Din Konularinda Düsünmeye ve Tartismaya Kalkismasin ve her seyi "Aydin" (Ulema) dan Ögrensin diye "Içma-i Ümmed" ve "Kiyas-i Fukaha" Kaynaklari Is Görür

1) Kur'ân'i anlamadan okuyup ezberlemenin "fazilet"... oldugu inancini yerlestirenler

2) Halk'i Aklen ve Fikren Bos Fakat Bedenen Mesgul Tutmak Suretiyle Cahil Yiginlardan Gelebilecek Tehlikeleri Önleme Kurnazligi

3) Mesrutiyet Dönemi Aydinlari'nin "Aydinsizligi" ve Halk'a Karsi Olumsuzlugu Hakkinda

XII) Batili Aydin Kendi Toplumunu Demokratik Düzene Yükseltmek Isterken Seriâtçi "Aydin" Aksini Yapar

XIII) Cahil Biraktigi Halk'tan Korkar Hale Giren "Aydin", Halkin Anlayamayacagi Dilde Yazar ve Konusur Olmustur

XIV) Aydin'in cahil biraktigi halk, kendi çikarlarina yararli olabilecek reformlarin karsisindadir

XV) Batili Aydin'in aydinlattigi Halk, Din Kurulusu'nun Olumsuz Yönlerinden ve Din Adami'nin Kötülüklerinden Kendisini Kurtarirken Seriâtçi Aydin'in "Din duygulari sarsilmamalidir" Bahanesiyle Cahil Biraktigi Halk Bagnazliga Sapli Kalir

XVI) Bati'li Aydin Kutsal Bilinen Kitaplari ve Din Verilerini Halk'in Anlayacagi Dile Çevirmek Suretiyle Halki Din Içinde Gelistirme Yolunu Ararken Seriâtçi Aydin Yine Aksini Yapar

XVII) Bati'da Aydin Sinifin Zorlamasi Sonucu Olarak Din Adamlari, Biraz Daha Insancil Bir Din Anlayisina ve Biraz Daha Halk Çikarlarina Yönelik Olmak Üzere Is Görür Olmuslardir

XVIII) Seriât dünyasi'nin aydinini "aydinsizliga" ve ideal yoksunluguna sürükleyen iki neden: "Cesaret'ten" ve "insan sevgisi duygusundan" yoksunluk

Dipnotlar 1-423

Dipnotlar 424-640

Dipnotlar 641-900