IV) Gerçek Aydin, Insanligin Iztirab'lari Karsisinda
Susmayi Suç Sayar:
"Dünyâ'yi iztirablardan, acilardan, yoksulluk'larandan
kurtaracak olan sey nedir?" sorusuna Solon
vaktiyle su yaniti verirdi: "Haksizliga mâruz
kalanlari seyredenlerin, onlardaki infiâl duygusuna sâhip
olmalari!" . Maxim Gorki kisi'nin insanliga
karsi görevlerini dile getiririrken söyle derdi:"Bir
insan için kendi hemcinslerinin yazgisina karsi ilgisiz
kalmaktan daha büyük bir ihânet olamaz..."
. Adi az isitilen bir yazar, William Howitt, geçen
yüzyilin baslarinda yayinladigi bir kitabinda, her aydin'in,
her fikir savunucusunun, her vicdan sahibinin yasam parolasi olmak
gereken görevi söyle belirlerdi: "Bu yer yüzünde
bize düsen bazi görevler vardir ki bunlari ihmâl
etmek, bizleri baskalarina karsi suçlu duruma sokar. Insanligin
iztirablari karsisinda, bir takim bencil ve kurnaz ya da hilekâr
bahânelerle susup oturmak, alçakliktan, ihânetten,
köle ruhluluktan baska bir sey degildir. Bu tür davranislar
yüzünden degil midir ki hemen her yerde haksizliklar,
sömürüler (ve benzerî pislikler) güçlenmekte,
halk yiginlarina musallat olan belâlar sürüp gitmektedir..."
[23]