Arsel ve Universite

Ilhan Selçuk (1977)

Bazi olaylar yasanirken geregince onemsenmez. Zaman yasanan olaylari yeniden teraziye vurur. Kimini agir tartar, kimini hafif... Yasadigimiz toplumda buyuk etkiler yaratan nice olay, sonradan unutulur gider; nice olaylar da gercek anlamini gelecegin dogrultusunda bulur. Son gunlerde cok buyuk yankilar yapmadan birkac gazetenin kosesinde dalgalanan Ilhan Arsel olayinin cagimizi vurgulamak bakimindan onemli oldugu kanisindayiz. Bugunku Turkiye'yi ilerde anlatmak isteyen tarihciler, Prof. Ilhan Arsel'in Universite'den istifa mektubunda cok sey bulacaklardir.

Gazetemizin okurlarina Prof. Ilhan Arsel'i tanitmaya gerek yok. Ayni sayfada yaziyoruz. Kisiyi en iyi tanitan ve belirleyen yazilaridir. Arsel, 1976'nin aralik ayinda Universite'den ayrildi. Bir mektupla ayrilis nedenlerini acikladi. Simdi bu mektubun bazi bolumlerini yeniden gozden gecirmekte yarar var. Diyor ki Ilhan Arsel...

"Bir sure once Ankara Hukuk Fakultesi Dekanligina Fakulteden istifa ettigimi, nedenlerini ise daha sonra aciklayacagimi bildirmistim. O tarihten bu yana zihnimde beliren dusunceler sonucunda bu aciklamayi sadece Fakulte Kurullarina degil, fakat kamuoyuna yapmam geregine inandim. Cunku istifam, kisisel nedenlerin de ustunde, Universite sorunlari duzeyinde olup, toplumu ilgilendiren nitelikler tasimaktadir. Bu nedenleri var kilan ortam ve zihniyet mutlaka ele alinmali, elestirilmeli ve tartisilmalidir diye dusunurum. Bu yapilmadikca ne Universite olarak, ne de bu kurulusun cogu uyeleri olarak bizlerin seviyeli duzeyde bilim yapmamiz, gercek anlamda Universite ogrencisi yetistirmemiz, ve saplantili olup bir turlu kurtulamadigimiz cagdisiliklardan cikmamiz, ve topluma karsi surduregeldigimiz ihanet durumlarindan siyrilmamiz mumkun degildir. Bizi yola getirecek yontemlere ve yermelere muhtaciz. Bana oyle geliyor ki, biz ogretim uyeleri, icimizde kuskusuz pek iyilerimiz bulunmakla beraber, cogumuz yetersiz ve bilgisiz; dahasi Ortacag Universitelerinde hademelik yapamayacak kertede kimseleriz. Dar goruslulugumuz ve tutuculugumuz her turlu tanimlamanin disinda kalir. Bizler cagdas anlamda bir universite ogrencisi yetistirecek olgunluktan cok uzagiz. Yetistirdigimiz insanlarin ne kerte dusuk bilgilerle ve zihniyetle bu toplumun basina bela oldugunu hemen hergun gormekteyiz."

Ilhan Arsel'in mektubu 23 aralik 1976 gunu bu sayfada yayinlandigi icin bu kadar alintiyi yeterli sayiyorum. Bazi kisilere mektubun suclamasi agir gelebilir. Bana gore az bile... Yirminci yuzyilin son ceyreginde Turkiye'de yuksek ogretim kurumlari cok aci durumdadirlar. Kuskusuz Universitelerimizde cok degerli ogretim uyeleri, ve benim de sevdigim arkadaslarim, dostlarim, yurekli bilim adamlari da var. Prof. Arsel bunlardan biriydi. Ancak Turkiye Universitelerinde bugun bilim yapmak olasi degildir.

Nicin?

Kuskusuz bu "nicin"in yaniti, herkesin anlayacagi kadar yalindir. Turkiye'de fikir ozgurlugu yoktur ki cagdas anlamda bir universite olabilsin!.. Fikir ozgurlugunden yoksun yerde bilim ozgurlugu varolamaz; bilim ozgurlugunun varolmadigi yerde cagdas universite sozkonusu olamaz.

Demek ki universitenin varolus yolunda birincil ugras, ulkemizde fikir ozgurlugunu saglamak amaciyla caba gostermektir. Ne var ki bu amacla kimildamiyor Universite... Cunku yetkil organlarin kosebaslarini tutan geri kafali profesorler, bilim ozgurlugu saglandigi gun bugunku durumlarini yitireceklerini biliyorlar. Bu tur yaratiklarin sayisi, gercek bilim adamlarinin sayisindan cok oldugu icin, universite bilim ozgurlugunu degil, karanligi ariyanlarin etkilerinden kurtulamiyor. Is o duzeye gelmistir ki, universite, yarisi alfabesiz Turk halkinin gerisine dusmustur. Bu yolda son kanit acik secik ortada: Doc. Dr. Server Tanilli, Anayasa konusunda yazdigi kitabi nedeniyle Devlet Guvenlik Mahkemelerinde 15 yil agir hapis cezasiyla yargilanirken universite sustu. Ama ilerici kuruluslar, CHP ve DISK orgutlerinin direnmesiyle DGM toplum yasayisindan silinebildi. Koylunun ve iscinin fikir ozgurlugu icin sesini yukselttigi yerde susan profesorleri Ilhan Arsel'in soylece nitelemesi dogru degil midir?

"Siz Ortacag Universitelerinde hademelik yapamiyacak kisilersiniz!.."