6) Tanri, kendi yüceligini ve güçlülügünü kanitlamak maksadiyle Musa'nin kavmine inek bogazlatiyor; bogazlattigi inegin kemigiyle ölü diriltiyor (K. Bakara, 67-73:
Bakara sûresi'nde Mûsâ ve kavmi ile ilgili bir hikâye var ki, Tanri'nin sigir bogazlatarak ölüleri diriltebilir oldugunu anlatir. Hikâyenin özeti söyle: Mûsâ bir gün kendi kavminin insanlarina: Allah muhakkak bir sigir bogazlamanizi buyuruyor der (K. Bakara, 67). Onlar: Bizi alaya mi aliyorsun? diyerek önce i'tiraz ederler. Çünkü akillarindan Tanri'nin kendilerinden inek kurban etmelerini isteyebilecegi ihtimalini geçiremezler1. Bununla beraber az sonra fikir degistirirler ve ne cins bir sigir bogazlamalari gerektigini sorarlar: (Ey Mûsâ) Rabbine bizim adimiza yalvar da onun (sigirin mahiyetini bize bildirsin derler (K. Bakara 68). Mûsâ'nin sorusu üzerine Tanri, kesilecek sigirin ne kart, ne körpe, ikisi ortasi yasta, kusursuz, alacasi, ve tarlada fazla kullanilmamis olmasini ister. Tanri'nin istedigine uygun bir sigir bulunup bogazlanir. Bunun üzerine Tanri, Mûsâ'nin kavmine hitaben söyle der: Siz bir kimseyi öldürmüs ve bunu birbirinize atmistiniz; oysa Allah gizlemekte oldugunuzu ortaya çikaracaktir der, ve: Sigirin bir parçasiyle ona (ölü'ye) vurun diye ekler. Dedigi gibi yaparlar ve sigirin bir parçasiyle ölüye vururlar; ölü dirilir. Tanri onlara söyle der: Iste böylece Allah ölüleri diriltir, ve aklinizi kullanasiniz diye size âyetlerini gösterir (K. Bakara 69-73). Kur'ân, öldürülen kisinin kim oldugunu, ve neden Tanri'nin bogazlattigi bir inegin parçasinin vurulmasiyle ölüyü diriltildigini açiklamiyor. Islâm kaynaklarina göre rivâyet söyle: Mûsâ'nin kavminden çok zengin bir adam varmis; bu adam'in bir oglu ve bir çok yegenleri bulunuyormus. Bu yegenler zengin amicalarinin mirasina konmak için onun oglunu gizlice öldürmüsler, ve sonra cenazesini kapiya koyup bagirip çagirmaga ve cinâyeti sunun bunun üzerine atmaga kalkismislar. Katil bulunamadigi için toplumda fitme çikmis. Ve iste katili meydana çikarmak maksadiyle Tanri, Mûsâ'nin kavmine sigir bogazlamarini, ve sonra sigirin bir parçasiyle ölü'nün üzerine vurmalarini emretmis imis 2.
Pek güzel ama bütün bu isler için inegi bogazlatip kan akitmak niye? Eger Tanri, yüceligini ve güçlülügünü kanitlamak için ölüleri diriltebilir oldugunu ortaya vurmak istiyor idiyse, mutlaka sigir bogazlatip onun kemigiyle ölüye vurdurtmasi mi gerekirdi? Bu isi sigiri bogazlatmadan, ve ölüyü oracikta canli duruma getirmek sûretiyle yapamaz miydi?
*
Her ne olursa olsun yukardaki hususlar su gerçegi ortaya vurmaktadir ki Kurban kesimi, esas itibariyle yoksul'a yardim amacina dayali bir gelenek degildir; bu gelenek, esas itibariyle Tanri adina girisilebilecek fedakarliklari ortaya vurmak üzere Tanri adina kan akitmak, böylece Tanri'yi hosnud edip günâhlardan kurtulmak gibi bir amaca dayalidir. Kur'ân'daki yeri de bu anlamdadir.
1 Bkz. Elmalili H. Yazir, age, Cilt I, sh. 381.
2 Bkz. Elmalili H. Yazir, age , Cilt I, sh. 386 ve d. Bu konuda ayrica benim Seriât'tan Kissa'lar adli kitabima bakiniz.