XVII) "Ey iman edenler! Allah ile Peygamberinin huzurunda ileri geçmeyin, (K. 49 Hucurât 1) seklinde âyet koyarak, ya da "Kim ki bana ezâ eder, o kimse Allahu Teâlâ'ya ezâ verir" seklinde konusarak kendisine övünme payi çikarir.
Kendisini saygin kilabilmek için Muhammed'in uyguladigi usuller pek çoktur. Bunlardan biri onlari, tipki Tanri'ya karsi oldugu gibi, kendisine karsi da ayni sayginlikla davranmaga zorlamak olmustur. Bu maksatla Kur'ân'a koydugu âyetlerden biri söyle: "Ey iman edenler! Allah ile Peygamberinin huzurunda ileri geçmeyin, Allah'a (karsi vazifelerinize (riayet edin..." (K. 49 Hucurât 1) 1. [Bazi çevirilerde bu söyledir:"Ey inananlar! Allah'tan ve peygamberinden öne geçmeyin... " 2 ].
Dikkat edilecegi gibi âyet'de "Allah" ile "Peygamber" ayni düzeyde yer almis gibidirler. Çünkü "Huzurunda" sözcügü ile anlatilmak istenen sey, "Allah'in vahy'inin" ve ayni zamanda onun "peygamberi" nin emirlerinin disinda, ya da bunlara aykiri olarak is görülmemesi gerektigidir3. Ayet'i bu sekilde Kur'ân'a koymakla Muhammed, müslüman kisilere: "Tanri'nin ve benim dediklerim disinda bir sey yapmayin, aklinizi kullanarak degil fakat bizim koydugumuz kurallara göre davranin" demek istemistir.
Yine bunun gibi müslüman kisilerin kendisine saygi göstermelerini saglamak üzere Kur'ân'a: "Seslerinizi peygamberin sesini bastiracak sekilde yükseltmeyin... Peygambere, birbirinize bagirdiginiz sekilde bagirmayin... Ey Muhammed, sana odalarin ötesinden seslenenlerin çogu akletmeyen kimselerdir. Eger onlar, sen yanlarina çikana kadar sabretselerdi... onlar için daha iyi olurdu..." (K. 49 Fetih 2-5) seklinde hükümler koymustur.
Bütün bunlardan baska, bir de kendisine karsi gelmenin Tanri'ya karsi gelmek, ya da kendisine ezâ etmenin Tanri'ya ezâ etmek oldugunu belirtmek üzere âyet'ler koymustur. Örnegin Ahzâb sûresi'nde söyle yazilidir: "Muhakkak ki Allah ve peygamber'i hakkinda kötü söz söyliyenleri, Hak Tealâ dünyada da, âhirete de lâ'nete ugratmis ve onlara rüsvâ edici azap hazirlamistir" (K. 33 Ahzâb 57).
Hemen ekleyelim ki bu âyet'leri çogu zaman tek tarafli bir görüsle, daha dogrusu kendi çikarlari ugruna koymustur. Yukardaki âyet'e "Peygamber'i hakkinda kötü söz edenleri (Allah cezalandirir)" sözcüklerini koyarken bununla hem kendisini ve hem de yakinlarini ve nesebini, elestiriden uzak kilmak istemistir. Bu sûretledir ki gerdanlik olayinda Ayse hakkinda dedikodu çikaranlari cezalandirmistir. Bir baska def'a Ebû Leheb'in kizi Sebia (ki Dürre denilmekle taninmistir) Muhammed'in yanina gelip: "Yâ Resûla'llâh! Halk bana -'Ey Cehennem odununun kizi-' diye çagiriyorlar" diye yakinmis, bunun üzerine Muhammed öfkenelerek: "Bâzi kimselerin benim nesebimle ugrasmaga ne hakki vardir... Kim ki benim nesebimle ugrasirsa, emin olunuz ki, o kimse bana ezâ verir. Kim ki bana ezâ eder, o kimse Allahu Teâlâ'ya ezâ verir" demistir 4
Bütün bunlar onun, Tanri'yi kendi yaninda ve kendisinin koruyucusu olarak göstermek sûretiyle övünür olmasinin sonuçlarindandir.
*
1 Ö. R. Dogrul çevirisinden
2 Diyânet çevirisinden
3 Bkz. Ö. R. Dogrul çevirisi, sh. 580 Not 1
4 Sahih-i... (Cilt IV, sh. 551)