"Ahd-i al-atik” (Ahd-i Atiyk = Eski Ahit) in Elestiri Konusu Yapilmak Gereken Yönleri Hakkinda

Masal kitaplari genellikle okuyucuyu eglendirmek ve onun hayal alemlerinde gezdirmek için yazilmistir; bu nedenle mutlu ve gönlü ferahlatici olaylarla sonuçlanmasi beklenir. Her ne kadar “Ahd-i al-atik” (Ahd-i Atiyk), bir bakima masal kitaplarinin en ustalikla kaleme alinmis bir tür'ü ise de, insan ruhunu rahatlatmak için degil fakat âdeta azâb icerisinde tutmak, korkutmak, dehsete sokmak için düsünülmüs bir yapittir. Daha dogrusu Israil ugruna aska gömülmüs bir kimsenin, büyük bencillikler içerisinde sevgilisine iztirab çektirme hirsinin hikâyesidir. Burada asik durumunda olan Tanri'dir; sevgili durumunda olan ise Yahuda ogullari ve Israil ogullaridir, yâni Yahudilerdir.

Bu yapit çesitli dönemlerde çesitli yazarlarin kaleminden çikmistir. Bu yazarlarin bütün kitap boyunca yaptiklari sey Tanri'yi, Yahudilerin asigi gibi gösterip bu atesîn askin huzursuzlugu, kiskançligi, acimasizligi ve bencilligi içerisinde bocalatmak olmustur. Isledikleri ana tema esas itibariyle sudur:

Tanri, bütün insanlar, kavimler arasindan, Israil ogullarini kendi sevgili kavmi olarak seçmis ve onlari boyunduruk altinda bulunduklari Misir Firavunlarinin zulmünden kurtarmistir; sonra da onlari hayal alemlerinin süt ve bal ülkesine götürmek istemistir. Fakat güyâ Israil ogulari nankörlük ederek Tanri'nin emirlerine karsi gelirler. Onlari yola getirmek için Tanri tehditlere basvurur; dinletemeyince onlara felâketler musallat eder; fakat sonra onlara acir ve felâketlerden kurtarip bolluklara kavusturur. Fakat Israil yine nankörlük ederek günahkâr duruma düser; Tanri yine gazaba gelir ve onlari cezalandirir. Az geçmeden pisman olur cezayi geri alir. Ve iste Yahudilerin "Kutsal" diye bildikleri kitabin tümü bu tekrarlamalardan olusur.

Bu kitaplarda Tanri’nin, Israil ogullarina rehberlik etsinler diye "peygamberler" gönderdigi, ve faka bu "peygamberlerin" akla ve mantiga ve müspet ahlâk verilerine yatkin düsmeyen yasamlara yöneldikleri hikhaye edilmistir. Bunlardan bazilari özet olarak asagida belirtilmistir. Fakat daha önce Ahd-i Atiyk'in ilk sayfalarinda yer alan ve Adem ile Havva'nin yaratilislari ve Cennet bahcesinden atilmalari ile ilgili masala kisaca göz atmamiz gerekir.